सिन्धुली । दुधौली नगरपालिका-७ स्थित लारङ गाउँ जाने सडक लामो समयदेखि जीर्ण बन्दै गएपछि स्थानीयवासी आफैँ जुटेर मर्मत गरेका छन्।*
मदन भण्डारी राजमार्गसँग जोडिने यो सडक करिब ४०० घरधुरीले दैनिक आवतजावतका लागि प्रयोग गर्दै आएका छन्। सडकमा ठाउँ–ठाउँमा खाल्डाखुल्डी, हिलो तथा पानी जम्ने समस्या बढ्दै गएपछि सर्वसाधारणलाई आवतजावतमा कठिनाइ हुनुका साथै दुर्घटनाको जोखिमसमेत बढेको थियो।

सडकको अवस्था सुधारका लागि स्थानीयवासीले सम्बन्धित स्थानीय सरकारसँग पटक–पटक आग्रह गर्दै आएका थिए। तर, तत्काल सडक मर्मत हुन नसकेपछि समस्या झन् गम्भीर बन्दै गएको स्थानीयको भनाइ छ। त्यसपछि स्थानीयवासी, युवाहरू तथा समाजसेवीहरू आफैँ सक्रिय भएर रकम सङ्कलन गर्ने र आवश्यक श्रमदान जुटाउने निर्णयमा पुगे। सामूहिक प्रयासबाट आवश्यक स्रोत जुटाई सडकको जीर्ण भाग पुनर्निर्माण तथा मर्मत गरिएको हो।

यो अभियान केवल सडक मर्मतमा सीमित नरही स्थानीय एकता र सामुदायिक जिम्मेवारीको उदाहरण बनेको छ। दैनिक प्रयोग हुने आधारभूत पूर्वाधार बिग्रँदा त्यसको प्रत्यक्ष असर स्थानीयको आवतजावत, व्यवसाय, शिक्षा, स्वास्थ्य तथा अन्य दैनिक गतिविधिमा पर्ने भएकाले तत्कालको समस्या समाधानका लागि समुदाय स्वयं अघि सर्नु सकारात्मक पहलका रूपमा देखिएको छ।

तर, स्थानीयको श्रमदानबाट सडक मर्मत हुनुको अर्थ सरकारको जिम्मेवारी समाप्त हुनु भने होइन। सार्वजनिक सडकको दीर्घकालीन स्तरोन्नति, नियमित मर्मत, पानी निकासको उचित व्यवस्था र सुरक्षित यातायातको सुनिश्चितता स्थानीय तहको प्राथमिक जिम्मेवारीभित्र पर्छ। त्यसैले स्थानीयले तत्कालको समस्या समाधान गरे पनि अब सम्बन्धित वडा कार्यालय र नगरपालिकाले यस सडकलाई दीर्घकालीन योजनामा समेटेर स्थायी समाधानतर्फ अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ।

लारङका स्थानीयवासीको यो पहलले एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ—समस्या आउँदा सरकारको प्रतीक्षा मात्र गर्ने होइन, समुदाय एकजुट भएर तत्काल समाधानको बाटो पनि खोज्न सकिन्छ। तर, यस्तो सामुदायिक पहललाई सरकारको दायित्वको विकल्प नभई सरकार र समुदायबीचको सहकार्यको आधार बनाउनु आवश्यक छ। स्थानीयको एकता र श्रमदानले अहिले सडक सहज बनाए पनि यसको स्थायित्वका लागि सरकारी लगानी र योजनाबद्ध पूर्वाधार विकास अपरिहार्य छ।